Starbucks Korea sa thải CEO vào đúng ngày chương trình 'Tank Day' ra mắt, kỷ niệm lần thứ 46 sự kiện 5·18

Starbucks Korea sa thải CEO vào đúng ngày chương trình 'Tank Day' ra mắt, kỷ niệm lần thứ 46 sự kiện 5·18

Starbucks Korea sa thải CEO Sohn Jeong-hyun vào ngày 18/5, chỉ vài giờ sau khi ra mắt chương trình khuyến mãi bình giữ nhiệt mang tên Tank Day (탱크데이) vào kỷ niệm lần thứ 46 Cuộc Nổi Dậy Gwangju, theo CNN, CNBC, và MBC News.

Tại sao điều này quan trọng. Nội dung chiến dịch có câu "Đặt lên bàn với một tiếng tak" (탁 하고 쳤더니), theo Korea Herald, Seoul Shinmun, và Hankyung. Từ "tank" gợi nhắc đến các xe bọc thép được triển khai tại Gwangju năm 1980. Từ tượng thanh "tak" gắn liền không thể tách rời với vụ che đậy tra tấn năm 1987 đã định hình nền Hàn Quốc hiện đại. Sự kết hợp đó, vào đúng ngày đó, tạo ra phản ứng mà công ty không thể vượt qua.

Diễn biến cụ thể. Tập đoàn Shinsegae, thông qua E-Mart, nắm giữ 67,5% cổ phần SCK Company (Starbucks Korea); cổ phiếu E-Mart đóng cửa giảm 5,45% vào ngày 20/5, theo Seoul Economic Daily. Chủ tịch Tập đoàn Shinsegae Chung Yong-jin đưa ra lời xin lỗi công khai cá nhân, theo Korea Herald. Đơn tố cáo hình sự đã được nộp lên cảnh sát nhắm vào Chủ tịch Chung về tội xúc phạm và phỉ báng, theo Korea Times; các nhóm dân sự đã viện dẫn khuôn khổ Luật Xử phạt Xuyên tạc Lịch sử 5·18 (5·18민주화운동 역사왜곡처벌법) trong các đơn tố cáo của mình. Công đoàn công chức tham gia vào cuộc tẩy chay toàn quốc, theo Korea Herald.

Điều đáng lưu ý. Mức độ tổn thất tài chính không chỉ dừng lại ở marketing. Tập đoàn Starbucks Corporation (Seattle) đã bán toàn bộ cổ phần Hàn Quốc cho E-Mart và GIC vào tháng 7/2021 và chỉ còn giữ hợp đồng cấp phép bản quyền 5%. Hợp đồng năm 2021 có điều khoản quyền mua lại (call option) cho phép Seattle mua lại cổ phần 67,5% của E-Mart với mức chiết khấu 35% so với định giá thị trường nếu hợp đồng cấp phép bị chấm dứt do lỗi của E-Mart, theo Business Korea và Korea Herald. Tính theo định giá năm 2021, khoản chiết khấu này tương đương khoảng 630 tỷ won tài sản. Sự cố Tank Day không chỉ là thất bại marketing mà còn là rủi ro trên bảng cân đối kế toán.

Lần trước. Từ "tak" có một liên tưởng không thể tránh khỏi trong ký ức tập thể của người Hàn Quốc. Vào tháng 1/1987, Cục trưởng Cảnh sát Quốc gia Kang Min-chang nói với phóng viên rằng sinh viên Đại học Quốc gia Seoul Park Jong-cheol đã chết khi người thẩm vấn "đập xuống, và anh ta thở hắt ra rồi chết" (탁 치니 억 하고 죽었다). Cụm từ này là cách che đậy chính thức cho cái chết do tra tấn của Park; nó đã kích động các cuộc biểu tình toàn quốc và Phong trào Dân chủ tháng 6/1987, chấm dứt chế độ quân sự, theo Korea Times và phân tích tài liệu giải mật của 38 North. Nhóm biên soạn nội dung của Starbucks Korea đã sử dụng đúng từ tượng thanh đó, vào đúng ngày đó, trong một chiến dịch có tên "Tank Day." Việc CEO bị sa thải trong vòng 24 giờ là tốc độ của trách nhiệm giải trình từ chaebol mà 39 năm ký ức cộng đồng tạo ra.

Bước tiếp theo. Cuộc điều tra hình sự của cảnh sát theo Luật Xử phạt Xuyên tạc Lịch sử 5·18 vẫn đang tiến hành. Bộ Tư pháp đã bắt đầu xem xét hoạt động của Starbucks Korea. Rủi ro từ điều khoản quyền mua lại đồng nghĩa với việc câu chuyện Tank Day chưa khép lại: nếu hợp đồng cấp phép bị chấm dứt do lỗi của E-Mart, hệ quả đối với bảng cân đối kế toán sẽ vượt xa thiệt hại marketing.

Những Thay Đổi Đối Với Người Nước Ngoài

Diễn biến cụ thể. Người lao động nước ngoài kết hôn với công dân Hàn Quốc nay có thể yêu cầu khấu trừ thuế thu nhập từ tài khoản tiết kiệm mua nhà (주택청약저축 소득공제) trong kỳ quyết toán thuế cuối năm 2025, theo Cơ quan Thuế Quốc gia (NTS, 국세청) được đưa tin bởi Korea Times, Asiae, và xác nhận của chính phủ tại Korea.net. Trước đây, khoản khấu trừ này chỉ áp dụng cho chủ hộ đăng ký theo Luật Đăng ký Cư dân, vốn loại trừ hầu hết người nước ngoài. Điều kiện: kết hôn với công dân Hàn Quốc, thu nhập hàng năm không vượt 70 triệu won, cả hai vợ chồng không sở hữu nhà. Mức khấu trừ tối đa: 3 triệu won mỗi năm.

Điều này có nghĩa gì với bạn. Nếu bạn là người nước ngoài đang ở Hàn Quốc, kết hôn với công dân Hàn Quốc và có tài khoản tiết kiệm mua nhà (주택청약저축), hãy kiểm tra xem bạn có đáp ứng điều kiện về thu nhập và sở hữu nhà trước kỳ quyết toán thuế cuối năm tiếp theo hay không. Khoản khấu trừ này làm giảm thu nhập chịu thuế, chứ không phải trực tiếp số thuế phải nộp; mức lợi ích thực tế phụ thuộc vào khung thuế của bạn.

Hàn Quốc Trong Tuần

Cuộc đình công 18 ngày của Samsung bị ngăn chặn chỉ vài giờ trước khi bắt đầu

Samsung Electronics và công đoàn chính của công ty đạt được thỏa thuận sơ bộ vào ngày 20/5, chưa đầy một giờ trước thời điểm dự kiến bắt đầu cuộc đình công 18 ngày của bộ phận chip, theo Bloomberg và CNBC.

Tóm tắt nhanh.

• Cuộc đình công dự kiến bắt đầu ngày 21/5, bao gồm 40.000 đến 61.000 công nhân bộ phận chip.
• Chỉ số Giá Cổ phiếu Tổng hợp Hàn Quốc (KOSPI) chạm mốc 8.046 vào ngày 15/5 và đóng cửa giảm 6,12% trong cùng phiên vì tin tức về cuộc đình công.
• Số #3 đã đưa tin toàn bộ lịch sử đàm phán.

Diễn biến cụ thể. Samsung đồng ý xóa bỏ mức trần thưởng hiệu suất 50% và phân bổ 10,5% lợi nhuận hoạt động hàng năm vào quỹ thưởng (công đoàn yêu cầu 15%; tỷ lệ hiện tại của SK hynix là 10%), theo Bloomberg và CNBC. Cổ phiếu Samsung Electronics tăng 6% vào ngày 21/5 sau thông báo. Bỏ phiếu phê chuẩn của công đoàn mở từ ngày 22/5; tỷ lệ tham gia ngày đầu tiên đạt 80,14% số cử tri có quyền bầu, theo Seoul Economic Daily.

Bước tiếp theo. Bỏ phiếu phê chuẩn đóng vào ngày 27/5 lúc 10:00 sáng, hai ngày sau khi số này phát hành. Tính đến ngày 24/5, khả năng thông qua được đánh giá là cao dựa trên tỷ lệ tham gia ngày đầu. Một vụ kiện cổ đông đã được nộp nhằm ngăn chặn khoản thưởng 10,5%, được đưa tin bởi TechTimes; vụ kiện này chỉ có một nguồn duy nhất và Seoulstart ghi nhận như thông tin đã được báo cáo, chưa được xác nhận. Hãy theo dõi phiên mở cửa của cổ phiếu Samsung Electronics vào ngày 27/5 nếu cuộc bỏ phiếu thất bại.

Đồng won giảm xuống 1.517 đổi một đô la; MOEF và BoK hiếm hoi phát đi thông điệp can thiệp chung

Đồng won Hàn Quốc giảm xuống 1.517,2 won đổi một đô la vào ngày 22/5, tiếp cận mức thấp nhất từng ghi nhận trong cuộc khủng hoảng thiết quân luật tháng 12/2024, theo Seoul Economic Daily và Kyunghyang Shinmun.

Diễn biến cụ thể. Bộ Kinh tế và Tài chính (MOEF, 기획재정부) và Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BoK, 한국은행) hiếm hoi cùng phát đi thông điệp can thiệp bằng lời nói vào ngày 22/5, tuyên bố biến động tỷ giá là "có phần thái quá so với các yếu tố cơ bản" và họ sẽ "hành động quyết đoán nếu cần thiết," theo Seoul Economic Daily và Kyunghyang Shinmun. Nguyên nhân giảm giá được cho là do giá dầu tăng vì xung đột Trung Đông và đồng yen yếu.

Các con số.

• Giao dịch ban ngày ngày 22/5: 1.517,2 won đổi một đô la
• Mức tương đương gần nhất: khủng hoảng thiết quân luật tháng 12/2024
• Bối cảnh chuyển tiền: người gửi đổi 1.000 đô la sang won vào tháng 5/2024 nhận được nhiều hơn khoảng 400.000 won so với tỷ giá hiện tại

Bước tiếp theo. Ủy ban Chính sách Tiền tệ (MPB, 금융통화위원회) của BoK họp ngày 28/5, đòn bẩy lớn tiếp theo. Thống đốc mới Shin Hyun-song chủ trì phiên họp quyết định lãi suất đầu tiên. Cắt giảm lãi suất hỗ trợ tăng trưởng nhưng có nguy cơ làm đồng won mất giá thêm; giữ nguyên có lợi cho tỷ giá nhưng hạn chế cầu nội địa. Ngôn ngữ về định hướng lãi suất trong thông báo sau cuộc họp sẽ tác động đến tỷ giá won/đô la trong vòng vài giờ.

Bầu cử ngày 3/6 bước vào 10 ngày cuối; DPK dẫn đầu, danh sách cử tri đạt 44,64 triệu người

Ủy ban Bầu cử Quốc gia (NEC) chốt danh sách cử tri gồm 44,64 triệu người cho cuộc bầu cử địa phương ngày 3/6, với Đảng Dân chủ Hàn Quốc (DPK, 더불어민주당) dẫn đầu tại hầu hết các vị trí thống đốc thành phố trực thuộc trung ương, theo Seoul Economic Daily, NEC, và AJU Press.

Các con số.

• Tổng số cử tri: 44,64 triệu (NEC và Seoul Economic Daily)
• Cuộc đua thị trưởng Seoul: Chong Won-o của DPK 44,9% so với đương kim Thị trưởng Oh Se-hoon của Đảng Quyền lực Nhân dân (PPP, 국민의힘) 39,8%, theo khảo sát KSOI (12-13/5, n=1.002, biên độ sai số ±3,1, do Korea Times ủy thác)
• Khoảng cách giữa các đảng toàn quốc: DPK 45%, PPP 23%, theo Gallup Korea (13-15/5, n=1.011)
• Tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Lee Jae-myung: 64%, theo Gallup Korea (12-14/5, n=1.002), mức cao thứ hai tại thời điểm tròn một năm kể từ năm 1987

Một điểm đáng chú ý. The Diplomat cho rằng việc Chủ tịch DPK Jung Chung-rae tích cực vận động ở Busan tạo ra rủi ro nội bộ đảng ngay cả khi DPK đang dẫn đầu về cấu trúc phiếu bầu. Đây là phân tích thiên về quan điểm; hãy xem như một ghi chú về bối cảnh, không phải kết quả thăm dò được xác nhận.

Bước tiếp theo. Bỏ phiếu sớm mở từ ngày 29 đến 30/5, bao gồm bỏ phiếu ở nước ngoài cho công dân Hàn Quốc. Ngày bầu cử là 3/6. DPK được kỳ vọng rộng rãi sẽ giành ít nhất 15 trong số 17 ghế thống đốc thành phố trực thuộc trung ương, theo Seoul Economic Daily.

Theo Dõi Tuần Này

• 27/5. Bỏ phiếu phê chuẩn của công đoàn Samsung đóng lúc 10:00 sáng. Tính đến ngày 24/5, tỷ lệ tham gia ngày đầu đạt 80,14% và khả năng thông qua được đánh giá là cao. Hãy theo dõi phiên mở cửa của cổ phiếu Samsung Electronics và tỷ giá won/đô la nếu cuộc bỏ phiếu thất bại và cuộc đình công 18 ngày tiếp tục.
• 28/5. Cuộc họp Ủy ban Chính sách Tiền tệ của Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BoK), phiên đầu tiên do Thống đốc mới Shin Hyun-song chủ trì. Lãi suất cơ bản đã giữ ở mức 2,50% qua bảy phiên liên tiếp. Với đồng won ở mức 1.517 và giá dầu tăng cao, ngôn ngữ về định hướng lãi suất trong thông báo sau cuộc họp sẽ tác động đến tỷ giá won/đô la trong vòng vài giờ. Liên quan đến bất kỳ ai có khoản thế chấp lãi suất thả nổi, tiết kiệm bằng đồng won, hoặc kế hoạch chuyển tiền.
• 29-30/5. Bỏ phiếu sớm cho cuộc bầu cử địa phương ngày 3/6, bao gồm bỏ phiếu ở nước ngoài cho công dân Hàn Quốc.
• 3/6 (còn 9 ngày). Ngày bầu cử: 17 ghế thống đốc và thị trưởng thành phố trực thuộc trung ương, cùng 14 ghế bổ sung tại Quốc hội. Liên quan trực tiếp đến công dân Hàn Quốc đang ở Hàn Quốc và là thông tin hữu ích về môi trường chính trị cho tất cả mọi người.

Một Con Số

1.517 won đổi một đô la. Mức giao dịch nội ngày của đồng won so với đô la vào ngày 22/5, theo Seoul Economic Daily và chuỗi dữ liệu tỷ giá hàng ngày của Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc tại bok.or.kr. Mức này tiếp cận ngưỡng từng đạt được trong cuộc khủng hoảng thiết quân luật tháng 12/2024. Người gửi tiền đổi 1.000 đô la sang won vào tháng 5/2024 nhận được nhiều hơn khoảng 400.000 won so với tỷ giá hiện tại. Cuộc họp Ủy ban Chính sách Tiền tệ ngày 28/5 là đòn bẩy tiếp theo.

Giải Mã Hàn Quốc

5·18, ngày mang trọng tải lớn nhất trong đời sống công cộng Hàn Quốc (5·18 광주민주화운동)

Mỗi năm vào ngày 18/5, Hàn Quốc kỷ niệm Cuộc Nổi Dậy Dân chủ Gwangju. Năm nay, Starbucks Korea tung chương trình khuyến mãi bình giữ nhiệt vào đúng ngày đó và sa thải CEO trước khi màn đêm buông xuống.

Điều đáng lưu ý. Đọc là "o-il-pal." Tên viết tắt tiêu chuẩn trong tiếng Hàn cho cuộc nổi dậy kéo dài 10 ngày từ ngày 18 đến 27/5/1980 tại Gwangju, khi lính dù thuộc Bộ Tư lệnh Chiến tranh Đặc biệt tấn công thường dân tại Đại học Quốc gia Chonnam. Ít nhất 165 người thiệt mạng, 76 người vẫn còn mất tích, và 4.141 người bị thương, theo Hội Gia đình Nạn nhân ngày 18/5 và Quỹ Tưởng niệm 18/5. Chun Doo-hwan và Roh Tae-woo bị kết tội phản quốc và binh biến năm 1996 vì đã ra lệnh triển khai; cả hai được ân xá năm 1997, theo Washington Post. Kho lưu trữ được ghi danh vào Danh mục Ký ức Thế giới của UNESCO năm 2011. Luật Xử phạt Xuyên tạc Lịch sử năm 2021 hình sự hóa hành vi phủ nhận; cảnh sát đã lập danh sách 120 nghi phạm theo luật này tính đến tháng 4/2026, theo Korea Times. Để đọc toàn bộ tường thuật lịch sử, xem Giải Mã Cuộc Nổi Dậy Gwangju 5·18.

Tại sao điều này quan trọng. Sau tuyên bố thiết quân luật tháng 12/2024 của Tổng thống Yoon Suk-yeol (lần đầu tiên kể từ năm 1980) và phán quyết kết tội nổi loạn tháng 2/2026, sự kiện 5·18 không còn đơn thuần là một ngày lịch sử nữa. Đó là một tham chiếu chính trị đang sống. Đó là lý do vì sao sự cố Tank Day không thể cứu vãn: phản ứng của chaebol (sa thải CEO ngay trong ngày, Chủ tịch Shinsegae xin lỗi, công đoàn công chức tẩy chay) phản ánh 39 năm ký ức cộng đồng.

Nếu Bạn Đang Ở Hàn Quốc Tuần Này

• Đến hết 31/5. Liên hoan Kịch câm Quốc tế Chuncheon: một trong ba liên hoan kịch câm hàng đầu thế giới, diễn ra tuần lễ bên hồ ra mắt từ năm 1989 tại Chuncheon, Gangwon. Các buổi biểu diễn đường phố miễn phí; và theo đúng nghĩa của loại hình nghệ thuật này, không có rào cản ngôn ngữ. Tàu tốc hành ITX-Cheongchun từ ga Yongsan Seoul đến ga Chuncheon trong 1 giờ 10 phút.
• Đến hết 25/5. Lễ hội Thuyền Hwaseong: ngày cuối cùng tại cảng Jeongok trên bờ biển bãi bùn Tây Hải phía nam Incheon. Vào cửa miễn phí. Hãy đến vào lúc thủy triều xuống để đi bộ trên đường sinh thái bãi bùn, trải nghiệm đặc sắc nhất của lễ hội, rồi ở lại xem pháo hoa buổi tối trên lưu vực thủy triều.

Xem lịch lễ hội đầy đủ để biết những gì đang diễn ra trên toàn quốc.

Đọc Thêm

• CNN. "Starbucks Korea CEO fired after Tank Day promotion sparks public uproar." Bài viết quốc tế được đọc nhiều nhất về câu chuyện Tank Day tuần này và là điểm vào rõ ràng nhất miễn phí trước khi tìm hiểu sâu hơn qua phần Giải Mã Hàn Quốc. (liên kết)

• Business Korea. "Shinsegae Subsidiary E-Mart Faces Blow from Starbucks Call Option Risk." Bài phân tích hay nhất về lý do Tank Day là một sự kiện ảnh hưởng đến bảng cân đối kế toán, không chỉ là vấn đề marketing. Điều khoản quyền mua lại năm 2021 cho phép Starbucks Corporation mua lại cổ phần 67,5% của E-Mart với mức chiết khấu 35% so với định giá thị trường nếu hợp đồng cấp phép bị chấm dứt. (liên kết)

• Digitimes. "Samsung strike averted: deeper divisions and what 10.5% profit-sharing means." Đi sâu hơn tiêu đề để phân tích mâu thuẫn nội bộ công đoàn và ý nghĩa của công thức thưởng đối với quan hệ lao động dài hạn của Samsung. Phần phân tích tiếp nối rõ ràng nhất cho bài dẫn của Số #3. (liên kết)

• Seoul Economic Daily. "Korean Won Nears 1,520: Authorities Issue Verbal Intervention." Bài tường thuật chính về diễn biến đồng won sụt giảm ngày 22/5 và thông điệp can thiệp bằng lời nói hiếm có của MOEF và BoK. Bối cảnh cần thiết trước cuộc họp Ủy ban Chính sách Tiền tệ ngày 28/5 dưới quyền Thống đốc mới Shin Hyun-song. (liên kết)

Đó là Korea Brief tuần này. Câu chuyện Tank Day là trường hợp hiếm có khi một quyết định marketing chạm vào 46 năm ký ức quốc gia. Nếu bạn đang sống ở Hàn Quốc và có nhận định khác về ý nghĩa của sự việc này đối với trách nhiệm giải trình của chaebol, hãy phản hồi để cho tôi biết. Hẹn gặp bạn tuần tới.

---

Mới trên Seoulstart tuần này

• Hướng dẫn bài kiểm tra phân loại KIIP (사전평가): Bài kiểm tra phân loại của Chương trình Hội nhập và Nhập cư Hàn Quốc, cách thức hoạt động và những điều cần chuẩn bị.
• Giải Mã Cuộc Nổi Dậy Gwangju 5·18: hướng dẫn đầy đủ đằng sau phần Giải Mã Hàn Quốc của số này, với 25 nguồn tham khảo.